Sport Centar

Na današnji dan: Fazlagić kapiten, Osim heroj, Musemić asistent, Džajić strijelac

Vjerovatno najveći reprezentativni uspjeh u historiji jugoslovenskog fudbala bilo je osvajanje titule vicešampiona Evrope 1968. godine. Zapravo, Plavi nikad nisu bili bliže tituli nego na tom završnom turniru u Italiji: U velikom finalu nedostajalo je samo 10-ak minuta za trijumf nad domaćim Azzurrima.

Na današnji dan: Fazlagić kapiten, Osim heroj, Musemić asistent, Džajić strijelac
FOTO: Kapiteni Bobby Moore i Mirsad Fazlagić, u sredini sudija Jose Maria Ortiz de Mendibil

Vjerovatno najveći reprezentativni uspjeh u historiji jugoslovenskog fudbala bilo je osvajanje titule vicešampiona Evrope 1968. godine. Zapravo, Plavi nikad nisu bili bliže tituli nego na tom završnom turniru u Italiji: U velikom finalu nedostajalo je samo 10-ak minuta za trijumf nad domaćim Azzurrima.

Osim po nesretnom remiju u odlučujućoj utakmici, pa porazu u ponovljenom finalu, završni turnir Evropskog prvenstva 1968. godine pamti se po velikoj pobjedi Jugoslavije nad svjetskim prvakom Engleskom. Desilo se to u polufinalu, na današnji dan prije 53 godine.

No, krenimo redom, od utakmica koje su prethodile nezaboravnom dvoboju sa Gordim Albionom. Reprezentacija Jugoslavije našla se u četvrtoj kvalifikacijonoj grupi, zajedno sa svjetskim viceprvacima, selekcijom SR Njemačke, i ekipom Albanije. Naravno, Albancima je bila namijenjena uloga autsajdera, a pitanje pobjednika grupe trebali su riješiti dueli Jugoslavije i SR Njemačke.

U prvom susretu, odigranom 3. maja 1967. na beogradskoj Marakani, Jugoslavija je slavila 1:0 golom Josipa Skoblara u 67. minutu. No, pet mjeseci kasnije, na Volksparku u Hamburgu, pred 70.573 gledalaca, Panzeri su se revanširali Plavima i pobjedom 3:1 izbili na čelo grupe.

Kada je u narednoj utakmici Jugoslavija golovima Edina Spreče, Ivice Osima (2) i Vojina Lazarevića u Beogradu pobijedila Albaniju “samo” 4:0, nestala je nada da bi Plavi mogli imati bolju gol-razliku od SR Njemačke. Ostala je samo formalnost, da SR Njemačka u posljednjoj utakmici grupe pobijedi makar minimalnim rezultatom Albaniju u gostima i osigura plasman u četvrfinale.

No, 17. decembra 1967. godine desilo se čudo u Tirani: Nošeni podrškom 38.889 navijača na stadionu Qemal Stafa, Albanci su izdržali sve napade Elfa i izborili senzacionalni remi 0:0. To je značilo da su Albanci eliminisali Njemačku, a reprezentraciji Jugoslavije poklonili plasman u četvrfinale Evropskog prvenstva.

U četvrfinalu su igrane dvije utakmice, a protivnik ekipe selektora Rajka Mitića bila je Francuska, selekcija koja je dvije godine ranije zaustavila Jugoslaviju u kvalifikacijama za Svjetsko prvenstvo u Engleskoj. No, u proljeće 1968. godine Trikolori nisu imali nikakvih šansi. Prvi meč na Velodromu u Marseilleu 6. aprila 1968. završen je remijem 1:1, a jedini gol za Plave postigao je centarfor Sarajeva Vahidin Musemić.

Legendarni napadač kluba s Koševa bio je najistaknutija figura i revanš utakmice, odigrane 24. aprila 1968. u Beogradu. Musemić je postigao dva gola, jednako kao i Ilija Petković, jedan pogodak pridodao je Dragan Džajić za nezaboravni trijumf Jugoslavije 5:1 i plasman na završni turnir. A protivnik u polufinalu bio je svjetski prvak Engleska, selekcija koja je prva u historiji pokušavala ujediniti svjetsku i evropsku titulu.

I ekipa selektora Alfa Ramseya provukla se kroz kvalifikacije. U osmoj grupi u kojoj su bile isključivo selekcije Ujedinjenog kraljevstva, Englezi su pred 99.063 gledalaca na Wembleyu poraženi od Škotske 2:3.

Srećom po njih, Škoti su izgubili bod protiv Velsa, dva protiv Sjeverne Irske, pa je Englezima bio dovoljan remi u odlučujućoj utakmici u Glasgowu 24. februara 1968.

U najgledanijoj utakmici u historiji Europskih prvenstava, pred nevjerovatnih 134.461 gledalaca na “Hampden parku”, Englezi su izdržali pakao i remijem 1:1 izborili plasman u četvrtfinale, gdje su bili bolji od Španije (1:0, 2:1).

Za završni turnir Evropskog prvenstva u Italiji selektor Rajko Mitić odabrao je selekciju čiju su okosnicu činili igrači iz četiri kluba: Partizana (5), Crvene Zvezde (4), Vojvodine (4) i Sarajeva (3). Osim trojice fudbalera još uvijek zvaničnog državnog prvaka s Koševa (Vahidin Musemić, Mirsad Fazlagić, Boško Antić), neizostavan član prve reprezentativne postave bio je i Ivica Osim iz Željezničara.

Stadion Comunale u Firenzi (današnji Artemio Franchi) bio je 5. juna 1968. domaćin polufinalne utakmice između Jugoslavije i Engleske. Rajko Mitić je od starta ukazao povjerenje Fazlagiću, Musemiću i Osimu, naglašavajući prije polufinala da ima najbolju reprezentaciju Jugoslavije u historiji, bolju čak i od legendarne ekipe za koju je igrao na Olimpijskim igrama u Helsinkiju 1952.

Ipak, svjetski prvaci bili su favoriti, iako je selektor Alf Ramsey ostao bez ključnih igrača, junaka Mundijala 1966: Geoff Hurst i Nobby Stiles su povrijeđeni u prijateljskoj utakmici sa SR Njemačkom, samo četiri dana prije polufinala Eura.

Kapiteni timova Mirsad Fazlagić i Bobby Moore razmijenili su suvenire, a potom je španski sudija José María Ortiz De Mendíbil dao znak za početak nezaboravne utakmice. Već u petoj minuti Jugoslaviju je zadesio skoro nenadoknadiv hendikep. U sudaru s fudbalerom Tottenhama Alanom Mulleryjem povrijeđen je Ivica Osim.

Tada nisu bile dozvoljene promjene povrijeđenih igrača, pa je legendarni Švabo morao stisnuti zube i punih 85 minuta povrijeđen “imitirati” fudbalera kako bi pomogao reprezentativnim drugovima. Na terenu Comunalea viđen je pravi rat, brojni oštri startovi koje je De Mendíbil tolerisao.

Iako su praktično bili s igračem manje, Plavi nisu uzmicali pred favoritom, a kako je meč odmicao Gordon Banks je bio na sve većim iskušenjima.

U 86. minuti je Dragan Holcer poveo napad Plavih, loptu prenio na protivničku polovinu i dodao je Musemiću na lijevoj strani. Netipično za njega, centrafor Sarajeva našao se u ulozi asistenta: Musemić je nabacio u kazneni prostor, a tamo je Džajić dočekao loptu na grudi, lažnjakom izbacio Moorea i onda savladao Banksa! Gol za 1:0 i veliku pobjedu Jugoslavije.

Do kraja susreta sijevale su varnice: Osimov krvnik Alan Mullery udario je Dobrivoja Trivića i postao prvi engleski igrač koji je isključen u 424 dotadašnje utakmice selekcije Gordog Albiona. Kada je José María Ortiz De Mendíbil odsvirao kraj, nastalo je neopisivo slavlje među jugoslovenskim igračima, brojnim navijačima u Firenzi, ali i milionima gledalaca kraj malih ekrana od Triglava do Đevđelije. Iako su Plavi poraženi u finalu od Italije, ostalo je sjećanje na nezaboravnu pobjedu nad svjetskim prvacima čudesne junske noći u Firenzi…

Jugoslavija – Engleska 1:0 (0:0)

Firenza, 5. juni 1968. Stadion Comunale (Artemio Franchi). Gledalaca 21.834. Sudija: José María Ortiz De Mendíbil (Španija). Crveni karton: Mullery (Engleska).

Strijelac: 1:0 Džajić (86).

JUGOSLAVIJA: Pantelić, Fazlagić, Damjanović, M. Pavlović, Paunović, Holcer, I. Petković, Osim, V. Musemić, Trivić, Džajić. Selektor: Rajko Mitić.

ENGLESKA: Banks, Newton, Wilson, Mullery, Labone, B. Moore, Ball, Peters, B. Charlton, Hunt, Hunter. Selektor: Alf Ramsey.

dragan dzajicivica osimjugoslavijamirsad fazlagicvahidin musemic
KOMENTARI

KOMENTARI