Sport Centar

General i čudo s Istoka Evrope: Priča o jedinom Bosancu koji je osvojio Kup UEFA

Kup UEFA, godinama poznat kao najmasovnije evropsko fudbalsko takmičenje, ispisao je nebrojene drame, pobjede, poraze, sportske tragedije. Dovoljno se sjetiti polufinala Kupa UEFA 1985. godine i legendarne utakmice Željezničar - Videoton koja već decenijama izaziva bolna sjećanja navijača kluba s Grbavice.

General i čudo s Istoka Evrope: Priča o jedinom Bosancu koji je osvojio Kup UEFA

Kup UEFA, godinama poznat kao najmasovnije evropsko fudbalsko takmičenje, ispisao je nebrojene drame, pobjede, poraze, sportske tragedije. Dovoljno se sjetiti polufinala Kupa UEFA 1985. godine i legendarne utakmice Željezničar – Videoton koja već decenijama izaziva bolna sjećanja navijača kluba s Grbavice.

Polufinalu Željezničara treba dodati i najveći evropski uspjeh Veleža -plasman u četvrtfinale Kupa UEFA u sezoni 1974-75, u kojoj su Rođeni eliminisali Spartak iz Moskve, Rapid iz Beča i Derby County. Ipak, tokom 37 godina “originalnog” Kupa UEFA (1972-2009) samo jedan fudbaler iz BiH je podigao trofej ovog takmičenja…

Priča je počela u ljeto 2001. godine kada je moskovski CSKA u svoje redove doveo Elvira Rahimića, dotadašnjeg člana ruskog kluba Anži iz Mahačkale u Dagestanu. Rahimić u to doba čak nije bio reprezentativac BiH nego su njegovu međunarodnu statistiku činili nastupi za mladu selekciju Zmajeva krajem prošlog milenija.

Fudbaler iz Živinica ubrzo je postao standardni prvotimac Armejaca, uprkos činjenici da je u oktobru 2001. klupu napustio Pavel Sadirin, trener koji ga je doveo u CSKA.

Moskovski klub je potom mjesec dana vodio v.d. trenera Aleksandar Kuznjecov, da bi u novembru 2001. funkciju šefa stručnog štaba preuzeo Valerij Gazajev, kojeg su dvije decenije ranije zapamtili navijači Hajduka.

Naime, u jesen 1984. godine je Gazajev, noseći dres moskovskog Dinama, izveo pravi show u Osijeku, gdje je Hajduk zbog suspenzije Poljuda, dočekao sovjetski klub u revanš utakmici 1. kola Kupa pobjednika kupova. Nakon 1:0 u Moskvi, Dinamo je slavio i u revanšu 5:2, a neuhvatljivi Gazajev je postigao hat-trick u Gradskom vrtu.

Završivši igračku karijeru, Gazajev se otisnuo u trenerske vode i 1995. osvojio titulu ruskog prvaka sa tada malo poznatom ekipom Alania Vladikavkaz. Ruska Premier liga igrala se u punoj kalendarskoj godini i 2003. Gazajev i Rahimić osvajajaju prvu titulu za CSKA još od raspada SSSR-a. Ipak, Gazajev je prisiljen da odstupi jer su, tri mjeseca ranije, u augustu 2003, Armejci senzacionalni ispali od skopskog Vardara u kvalifikacijama za Ligu prvaka.

Gazajeva je zamijenio slavni Portugalac Artur Jorge, tvorac nezaboravne ekipe Porta koja je 1987. godine osvojila Kup šampiona. Uz pomoć glavnog sponzora, naftnog giganta Sibnefta, Jorge dovodi nekoliko ozbiljnih pojačanja kao što su Sergej Ignaševič, Jevgenij Aldonin, Brazilac Daniel Carvalho, Vladimir Gabulov, Jurij Žirkov, Nigerijac Chidi Odiah…

No, svega sedam mjeseci kasnije Jorge je otpušten zbog slabih rezultata, a na klupu CSKA u julu 2004. vraća se Valerij Gazajev. Simpatični “brkica” stiže kasno da odbrani naslov prvaka Rusije 2004. godine, no u pravom trenutku za historijsku evropsku misiju u sezoni 2004-2005.

U ljeto 2004. Gazajev dovodi brazilskog napadača Vágnera Lovea i srbijanskog vezistu Miloša Krasića. Ako se svim ovim pojačanjima dodaju starosjedioci, fudbaleri iz prvog mandata Gazajeva – Elvir Rahimić, Igor Akinfejev, Ivica Olić, braća Berezucki – CSKA je formirao nikad jaču ekipu.

Evropska misija CSKA počela je utakmicama 2. kola kvalifikacija za Ligu prvaka protiv azerbejdžanskog šampiona Neftčija iz Bakua, koji je prethodno eliminirao bh. predstavnika – ekipu Širokog Brijega. Nakon 0:0 u Bakuu, CSKA pobjeđuje u revanšu 2:0, i zakazuje mečeve protiv Glasgow Rangersa za plasman u grupnu fazu.

Na stadionu Lokomotive u Moskvi pobjedu CSKA (2:1) u prvoj utakmici donosi češki reprezentativac Jiří Jarošík, a pogodak Vágnera Lovea na Ibroxu osigurava prvi plasman CSKA u grupnu fazu Lige prvaka.

U jesen 2004. CSKA se našao u paklenoj H grupi Lige prvaka, u kojoj su bili i branilac naslova Porto, Chelsea Josea Mourinha i PSG Vahida Halilhodžića. Moskovska ekipa bila je skoro otpisana uoči posljednjeg kola: CSKA je držao “fenjer” i stigao u Pariz na duel PSG-u koji je pobjedom mogao proći u nokaut fazu.

Međutim, 7. decembra 2004. desilo se čudo na Parku Prinčeva: CSKA pobjeđuje francuskog giganta 3:1, uz hat-trick Sergeja Semaka, i osigurava nastavak evropske misije u Kupu UEFA. Ne treba ni podsjećati da je General Rahimić sve vrijeme bio nezamjenjiv član prve postave Armejaca.

Iako je Kup UEFA slabije takmičenje od Lige prvaka, niko nije davao ni promil šanse ekipi CSKA-a u konkurenciji Seville, Valencije, Stuttgarta, Parme, Newcastlea, Benfice, Sportinga, Villarreala… Da stvar bude gora, tokom zimske pauze Sergej Semak je preselio u PSG, Jiří Jarošík u Chelsea, a zbog oštre moskovske zime CSKA je tokom februara i marta domaće utakmice morao igrati u Krasnodaru.

No, ponovo se desilo čudo. CSKA glatko izbacuje Benficu i 16-ini finala (2:0 u Krasnodaru, 1:1 u Lisabonu), potom na sličan način i Partizan u osmini finala (1:1 u Beogradu, 2:0 u Krasnodaru) i u aprilu se vraća u Moskvu, ali ne na svoj nego ponovo na komšijski Stadion Lokomotive.

Tamo je u prvoj utakmici četvrtfinala deklasiran francuski Auxerre (4:0), pa je poraz u revanšu (0:2) bio bez posljedica. U prvoj utakmici polufinala, Rahimić i drugovi su sačuvali 0:0 na Stadionu Ennio Tardini u Parmi. U revanšu su se italijanski Mljekari; proveli kao bosi po trnju u Moskvi: Golovima Carvalha (2) i Vasilija Berezuckog CSKA pobjeđuje 3:0 i postaje drugi ruski tim koji se plasirao u finale nekog evropskog kupa.

Najveći dotadašnji uspjeh ruskog klupskog fudbala bilo je finale Kupa pobjednika kupova moskovskog Dinama 1972. godine. Evropske kupove za vrijeme SSSR-a osvajali su ukrajinski Dinamo Kijev (dva puta) i gruzijski Dinamo Tbilisi, ali nikada tim iz Rusije.

Grupa smrti u Ligi prvaka, odlazak dvojice odličnih igrača u zimskoj pauzi, nemogućnost igranja na svom stadionu, da li je još neki peh mogao zadesiti Elvira Rahimića i ekipu CSKA? Jeste… Evropska kuća fudbala je davno odredila da se finale Kupa UEFA za sezonu 2004-05 igra na Estádio José Alvalade u Lisabonu, a plasman u finale je, pored CSKA, izborio i Sporting koji nastupa na tom stadionu!

Zebre iz Lisabona postale su tako jedan od rijetkih klubova koji je došao u priliku da trofej Kupa UEFA-e osvoji na svom stadionu. U polufinalu je Sporting golom Miguela Garcije u 120. minuti(!) revanša eliminirao nizozemski AZ i stigao na posljednji korak do prvog europskog trofeja u klupskoj historiji nakon 41 godine.

Tog 18. maja 2005. Sportingu je na megdan izašao moskovski CSKA, u pokušaju da napravi još jedno čudo. Među 22 fudbalera koji su istrčali na teren, pred 47.085 gledalaca na tribinama i milionima ispred malih ekrana, bio je 29-godišnji Elvir Rahimić, zadnji vezni CSKA, igrač za specijalne zadatke, taktičke prekršaje, fudbaler koji je uživao beskrajno povjerenje trenera Valerija Gazajeva.

Kada je engleski sudija Graham Poll dao znak za početak finala, krenula je obostrano otvorena igra, koja nije otkrivala da je jedan od finalista domaćin odlučujuće utakmice. José Alvalade je proključao u 28. minutu kada je Rogerio doveo Sporting u vodstvo (1:0), što je bio rezultat s kojim se otišlo na odmor.

U nastavku se desilo još jedno čudo u režiji nesalomljive moskovske družine Elvira Rahimića. Igrao se 57. minut kada je Carvalho izveo slobodan udarac, a Aleksej Berezucki bio najviši u skoku i glavom savladao Ricarda za 1:1.

Samo devet minuta kasnije nova asistencija Carvalha, ovaj put za Žirkova koji pogađa za 1:2. U 74. minute Brazilac Rogério je promašio 100-postotnu šansu za izjednačenje, da bi u kontranapadu stigla kazna: Vágner Love je pogodio za konačnih 1:3 nakon asistencije, pogađate već, fenomenalnog Carvalha!

Kada je Poll označio kraj nastalo je neopisivo slavlje fudbalera CSKA koji su te sezone napravili nekoliko čuda. A u priču o čudima uklapa se i jedan od standardnih prvotimaca Elvir Rahimić. Vojnik CSKA, kako su ga zvali, postao je prvi i jedini Bosanac koji je osvojio Kup UEFA u 37-godišnjoj historiji takmičenja, i to u trenutku kada su ga zaobilazili selektori reprezentacije BiH dok su razni anonimusi dobivali poziv da obuku dres Zmajeva. General je ušao u historiju bh. fudbala i armijskog kluba iz Moskve…

Sporting – CSKA 1:3 (1:0)

Lisabon, 18. maj 2005. Stadion José Alvalade. Gledalaca 47.085. Vrijeme sparno, teren pogodan za igru. Sudija: Graham Poll (Engleska). Žuti karton: Pedro Barbosa (Sporting).

Strijelci: 1:0 Rogério (28), 1:1 V. Berezucki (57), 1:2 Žirkov (66), 1:3 Vágner Love (75).

SPORTING: Ricardo, M. Garcia, Beto, Enakarhire, Tello, Rogério (Douala), Fábio Rochemback, Moutinho (Hugo Viana), Pedro Barbosa, Liédson, Ricardo Sá Pinto (Niculae). Trener: José Peseiro.

CSKA: Akinfejev, A. Berezucki, Ignaševič, Žirkov, V. Berezucki, Odiah, Aldonin (Gusev), Rahimić, Daniel Carvalho (Semberas), Olić (Krasić), Vágner Love. Trener Valerij Gazajev.

cskaelvir rahimic
KOMENTARI

KOMENTARI